Tag Archive for 'dạy con'

Một bài thơ dành cho các bậc cha mẹ

CHILDREN LEARN WHAT THEY LIVE

A child lives with criticism, he learns to condemn.
A child lives with hostility, he learns to fight.
A child lives with ridicule, he learns to be shy.
A child lives with shame, he learns to feel guilt.
A child lives with tolerance, he learns to be patient.
A child lives with encouragement, he learns confidence.
A child lives with praise, he learns to appreciate.
A child lives with fairness, he learns justice.
A child lives with security, he learns to have faith.
A child lives with approval, he learns to like himself.
A child lives with acceptance and friendship, he learns to find love in the world.

Dorothy Law Nolte (1954)

Một website rất hữu ích trong việc dạy con

Xin giới thiệu với mọi người trang web www.babycenter.com nơi thảo luận các vấn đề về việc nuôi và dạy con rất hữu ích. Có nhiều vấn đề cả nhạy cảm (như nói dối, thủ dâm) lẫn thông thường mà mẹ cháu đã từng tham khảo. Mỗi lần trước khi tham khảo hoang mang xì chét bao nhiều thì tìm hiểu xong lại thấy mình sáng ra bấy nhiêu, hiểu con hơn, bao dung với con hơn và nhất là biết rõ mình phải làm gì trong những hoàn cảnh đó. Ở trên này có các bài viết của các chuyên viên tâm lý trẻ em, chuyên gia dinh dưỡng hoặc bác sỹ. Ngoài ra còn có cả những chia sẻ và kinh nghiệm của những bậc cha mẹ khác.

Mọi người có thể đăng ký account rồi nhập tên tuổi các con mình vào. Mỗi tuần trang web sẽ gửi về email của mình một bài báo liên quan đến độ tuổi của từng đứa, nào là tuổi này đã biết làm gì, chúng tò mò những vấn đề nào, cần chơi với chúng ra sao. Nhớ bỏ thời gian đọc từng bài báo nhé. Một tuần một bài thôi, và thường không dài đâu.

Trang web này có cả tiếng Pháp (cho mẹ Lilas, mẹ Nhím Nhem), tiếng Hoa (mẹ Phú Anh), tiếng Đức (mẹ Nolfi tha hồ luyện nhé), tiếng Tây Ban Nha (thôi để mẹ cháu cố học tiếng này). Kể cả bằng tiếng Anh cũng có trang cho UK, Úc, Mỹ, Sing, etc với những thông tin chỉ có ở địa phương đó. Nhớ là ở UK thì phải đánh babycentRE nhé.

Nói chung nên tham khảo cả nhà ạ.

An đi học thế nào

IMG_4451.jpg

Mọi người cứ hỏi An đi học rồi mẹ G có đi làm không? Xin thưa là mẹ cháu vẫn chưa đi làm được. Lý do là An đi học nhưng người ta chỉ giữ An có 2h mỗi thứ 2, 4, 6 thôi, và kèm điều kiện là mẹ cháu phải ngồi ở phòng bên cạnh tham gia trò chuyện, học nấu ăn, làm thủ công hoặc nghe tư vấn bởi một chuyên viên tâm lý cùng với các bà mẹ ông bố khác. Đổi lại An được đi học miễn phí, được cho ăn trưa (một bữa ăn khổng lồ với không biết bao nhiêu là thành phần dinh dưỡng). Kiểu đi học này gọi là crèche.

Mẹ cháu cực kỳ enjoy những giờ học này, vì được tám thoải mái, chẳng phải lo con cái, trưa về cũng chẳng phải cho ăn. An thì được chơi nhiều đồ chơi mới, được học tiếng Anh, được chơi với cô và bạn. Tỉ lệ cô trò ở đây cao hơn nhiều so với các trường học bình thường. Và người ta cũng theo dõi sự phát triển của từng trẻ như một trường học bình thường vậy.

Thật ra cái nhóm này cũng đặc biệt lắm. Nó là một tổ chức nhận tài trợ của chính phủ, được thành lập để hỗ trợ những gia đình có hoàn cảnh éo le. Chỉ có những gia đình nào được health visitor giới thiệu mới được đến đây. Mục đích của tổ chức này là giúp các ông bố bà mẹ mỗi tuần có một vài giờ rảnh rang không vướng bận con cái để đến ngồi tâm sự và nghe người khác tâm sự, được chia sẻ, được nhận lời khuyên, làm cho họ thấy họ thuộc về một nhóm nào đó trong xã hội (sense of belonging), một hình thức hỗ trợ về mặt tinh thần. Nhà An chẳng đủ điều kiện tham gia, nhưng vì một sự rất tình cờ mà lại được vào nhóm. Vào đây mới thấy hoàn cảnh nhiều người sao mà khổ quá. Toàn những bà mẹ độc thân mà phải nuôi 3, 4, 5 đứa con. Hoặc những bà mẹ thiếu niên chưa đến 20 tuổi. Thế mà để kéo những người này vào nhóm, Sue (phụ trách dự án này) hầu như sáng nào cũng phải đến tận nhà người ta thuyết phục. Chà, mới thấy nước người ta sao mà “nhân văn minh” thế.

Tuy điều kiện tài chính nhà cháu không cho phép An đi học như Duy, nhưng được đi chỗ này còn tốt hơn đi học, nên mẹ cháu hài lòng lắm. Và mẹ cháu càng chẳng muốn đi xin việc chút nào hết. Thế mới chết đấy!

À, hiện nay mỗi thứ 6 An không đến crèche này nữa, mà đang đi một crèche khác, nơi mẹ cháu học cách chơi với con như thế nào để khuyến khích óc sáng tạo, sự tự tin và các khả năng của trẻ. Mỗi buổi học được chia làm hai phần. Phần đầu cha mẹ học lý thuyết. Nửa sau cha mẹ sẽ chơi với con để người ta quay phim. Sang buổi học tiếp theo người ta sẽ cho nhận xét là mình chơi với con chỗ nào tốt, chỗ nào có thể cải thiện để giúp con phát triển hơn nữa. Lớp học này kéo dài 9 tuần. Cuối khóa học mỗi gia đình sẽ được mang một DVD quay phim con mình mang về làm kỷ niệm. Hai buổi vừa rồi không thành công với An lắm, vì An cứ thấy người ta đứng quay phim là An nhìn chăm chăm, nhìn một lúc thì bắt đầu tỏ thái độ không thích bằng cách phun phì phì, rồi quăng đồ chơi ra ngoài, làm mẹ xấu hổ quá chừng.

Từ giữa tháng 6 mẹ cháu lại đăng ký tham gia một course khác kéo dài 7 tuần. Course này sẽ giúp người học tăng khả năng xin việc bằng cách sửa sơ yếu lý lịch, dạy cách viết đơn xin việc, cách chuẩn bị phỏng vấn v.v… Tất cả các course như thế nay đều miễn phí và luôn luôn có crèche trông trẻ cho bố mẹ đi học. Course này vào buổi chiều nên mẹ sẽ mang cả Duy và An đi chơi luôn.

Còn nhiều nhiều course thú vị khác nữa về mọi lãnh vực như tâm lý (vd cách kiềm chế cơn giận, cách ứng xử khi con hư), học may, học nấu ăn, thủ công, mà mẹ cháu chẳng có thời gian mà tham gia. Hỏi mẹ cháu có lúc nào chán mà có động cơ đi xin việc cho được.

IMG_4422.jpg

An 18 tháng (tt)

_DSC9041.jpg

Về hiểu biết và nhận thức:

An tỏ ra biết điều biết luật hơn nhiều so với trước. Cái gì ba mẹ bảo cho anh hai thì An không dám đòi, dù An rất thích. An sẽ đứng mon men cạnh Duy quan sát xem anh hai có cái gì hay thế. Đảo qua đảo lại một hồi An thích quá chịu không nổi bèn rụt rè thò tay vừa chạm vào một giây đã bị anh hai hét toáng lên “không được”. An rụt tay lại ngay, mặt mày đầy cam chịu vì đã nhiều lần bị ba mẹ bảo “cái đó của anh hai con không được giành”. Thế rồi An vòng tay cúi đầu “dạ” rõ to để xin. Thường thì anh hai cho ngay. Nhưng gặp lúc anh hai không muốn cho thì ba mẹ thương An lắm mà cũng chẳng làm gì được. Vì ba mẹ vẫn dạy anh hai phải tôn trọng những cái gì của An, nên An cũng phải thế thôi.

An đã đến tuổi thích tự làm nhiều thứ. Đến giờ đánh răng toàn giành bàn chải từ tay mẹ “tự đánh dăng mà”. Đi chơi về bị mẹ nhanh nhảu cởi giày là hét ầm lên “tự cởi giày”. Mà An tự cởi giày được thật, cả giày lẫn ủng luôn. Đầu tiên là tháo khóa, rồi đến cầm gót rút ra. Hôm nay mẹ lỡ tay mở cánh cổng trường anh hai, thế là bị An dỗi bỏ đi một mách, vừa đi vừa trách móc “tự mở cửa MÀ”, rồi cứ đứng đằng xa nhìn mẹ đầy giận dỗi. Mẹ dắt tay đi ngoài đường thì An thích thú nhìn mẹ “tự đi bộ”.

An biết diễn tả những việc mình thích “muốn lấy cái này”, “muốn ăn quýt mà” – hoặc không thích “không thích ngồi bô”, “không thích uống sữa”, “không thích cởi vớ”. Ba bế An đi đánh răng, An kêu ầm lên “đừng mà, đừng”. Hôm nay An ngồi bô mà mãi không i, ba bảo “An rặn i đi con”, gặp lúc An đang khó chịu vì mẹ đi vào phòng đọc truyện cho Duy mất, thế là An cứ càm ràm “ba đừng nói nữa, ba đừng nói nữa mà”.

An cũng biết khái niệm một và hai. Ăn hết nho ra xin mẹ “một nho nữa”, “một nui nữa” hoặc “một cái nữa”. Cầm hai cái ô tô trên tay thì đi khoe khắp nhà “hai cái nè, hai cái luôn”.

_DSC9004.jpg

Hai cái nè

An nhận biết được khá nhiều màu cơ bản trắng, đen, xanh dương, xanh lá cây, đỏ, vàng, hồng, tím và cam. Mẹ bảo “tìm cho mẹ hình tròn màu vàng” hoặc “hình vuông màu đen” là An đều chỉ đúng. Còn đọc tên màu thì An đọc được xanh dương, đỏ và cam.

Dạo này An bám mẹ kinh khủng. Mẹ vừa đi khuất mắt là dáo dác “mẹ đâu, mẹ đâu rồi?” và kêu ba “đi tìm mẹ”. Ba bảo “mẹ ở ngoài bếp nấu ăn” thì An đòi “xem mẹ, xem mẹ mà”. Phải cho An nhìn thấy mẹ mới yên. Ba làm gì An mà An không thích thì lập tức mặt nhìn mẹ cầu cứu ầm lên “mẹ ơiiiiiiiiiiiiiii, mẹ ơiiiiiiiiiiiiiiiiiiii”. Đi bác sỹ, bác sỹ vừa đặt ống nghe vào ngực An thì cô nàng đã hét toáng lên “mẹ ơiiiiiiiiiiii” rồi “An sợ” làm bác sỹ cứ ngơ ngác “con bé nó kêu gì thế?”. Còn nếu anh hai giành đồ chơi của An thì An cũng sẽ gọi nhưng là để trách móc “hai ơi!!!”. Hai cái giọng gọi ơi này ngữ điệu khác nhau rõ rệt à nha.

Nói về bướng bỉnh thì An là bậc nhất. Bảo An “con không được quăng đồ ăn xuống đất” thì cô nàng cầm sợi bún thò tay hờ hững ra ngoài khay ăn rồi nhìn mẹ ánh mắt tỉnh bơ. Rồi thì casually xòe bàn tay thả sợi bún một cách nhẹ nhàng xuống sàn. Nhưng An cũng rất hiểu biết. Nếu mẹ bồi thêm trước khi An kịp thả rơi sợi bún “nếu con quăng bún xuống đất mẹ sẽ không cho con ăn tiếp/mẹ sẽ phạt” thì An lại từ từ thu sợi bún về, nhưng lần này An để ngay mép cái khay. Nói chung An cứ phải tìm cách không làm theo ý mẹ, dù chỉ một chút.

Mỗi khi mẹ có chuyện gì thật nghiêm túc cần giải thích cho An hiểu, mẹ đều ngồi xuống ôm An và bảo “An, con nhìn vào mắt mẹ này, blah blah blah…”. Đảm bảo có hiệu quả tức thì, cho dù đó là mắng An, khen An hay yêu cầu An làm gì mà trước đó 5 lần 7 lượt nói khơi khơi đều chẳng lọt tai nàng. Người ta bảo “always bring yourself down to the child’s level” (lúc nào cũng quỳ xuống ngang tầm mắt trẻ (nếu muốn nó lắng nghe)).

_DSC9034.jpg

An biết khi nào ba mẹ giận và biết làm lành. Những lúc đó An sẽ cúi sát nhìn sâu vào mắt mẹ và gọi khẽ khàng “mẹ ơi”. Mẹ mà “dạ” thì An mừng lắm. Mẹ mà nghiêm mặt “mẹ đang buồn con nên không nói chuyện với con đâu” thì mặt An buồn hiu. Hôm qua An bị ba phạt bảo “con đi ra góc kia ngồi”. An lủi thủi đi ra góc bàn ngồi chơi tha thẩn. Một lúc sau ba gọi “An lại đây ba thay áo cho” thế là An đứng bật dậy hớn hở chạy lại nhìn ba gọi “ba ơi”. Nghe ba “dạ” An tươi hơn hớn chỉ mặt ba “cười, cười”.

Thỉnh thoảng An nổi hứng ngoan ngoãn khi xin phép mẹ làm gì đó. Cầm hộp bút chì màu lên An hỏi “mở hông?”, chữ “hông” cao vút. Cầm cái búa nhựa chỉ vào tivi “đập hông?”. Mẹ lắc đầu thì gật gù “vỡ”. Hôm nọ lếu láo giơ kiếm lên chĩa vào người mẹ hỏi như hét “đánh mẹ hông?”. Mẹ bất ngờ quá hỏi lại “con nói sao?” thì ưỡn bụng và lên giọng đầy sốt ruột “đánh mẹ HỐNGGGG?”.

Đấy, mọi người có thấy con gái tôi interesting chưa nào?

A, phải khoe với bà nội ngay. Hôm nay An đã hát từ đầu đến cuối bài “Kìa con bướm vàng”, dù có một vài chỗ hát lí nhí chẳng ra từ gì cả. Nhưng như thế là cũng tiến bộ lắm rồi bà ạ. An còn hát được vài câu nguyên vẹn của mấy bài hát tiếng Anh nữa, ví dụ “doe, a deer, a female deer” trong phim “The Sound of Music”. Đi đâu với mẹ trên xe ô tô An thường hát liên khúc, từ “con cò bé bé” đến “quỳnh cồ quynh cô lít tố ta”. Tối ba mẹ ru An ngủ An toàn nằm hát leo chữ cuối thôi.